T.C. Şebinkarahisar Kaymakamlığı

Şebinkarahisar İlçesi tarihi eserler yönünden Giresun İlinin en zengin ilçesidir.

Başlıca tarihi eserler şunlardır.

a)Şebinkarahisar Kalesi: İlçenin güneyinde bozalt bir tepe üzerinde yükselen kalenin ihtişamlı bir görünüşü vardır. Kalenin ne zaman yapıldığı belli değildir. Ancak Mengüç hükümdarı Fahrettin Behramşah'ın 1184 tarihinde kaleye ilaveler yaptığı ve savunma gücünü artırdığı bilinmektedir.

Kale dış ve iç diye iki kısma ayrılmaktadır. Dış kale duvarlarının büyük kısmı yıkılmıştır. Nispeten az eğilimli batı yamacındaki duvarlar esas itibariyle ayakta kalmış olup kale yapılarından biri bu kısımdadır. Meyilli olan kale içinde yer yer kayalara oyulmuş su sarnıçları göze çarpar. Kalenin içinde XX. Yüzyıl başlarına kadar ayakta kalabilen 70 kadar ev ve bir cami 1915 yılında baş gösteren Ermeni isyanı sırasında ve ondan sonraki dönemde yakılıp yıkılmıştır. Kitabesinin kim tarafından alındığı belli değildir.

Şehre hakim yüksek bir kaya kitlesi üzerine kurulmuştur. Şehirden 160 metre daha yüksektedir. Günümüzde yıkık durumda olan kalenin eski bölümü, sarp kayalar üzerine oturtulmuş batıdaki sekiz köşeli küçük kuledir.

Altıncı yüzyılda Bizans imparatoru Justinianus, 1201 yılında Mengücekoğullarından Behramşah kaleyi onartmış, genişletmişlerdir. Kale. iç kale ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır ve dört katlıdır. Dış kalenin iki, iç kalenin bir kapısı vardır. Şehirden dış kaleye ulaşan yol eski özelliğini hala korumaktadır. Dış kalenin en önemli bölümü güneybatı köşesindeki “Kızlar Kalesi’dir Üçüncü katta kale beyinin camii bulunuyordu. Kalenin duvarları 50-60 metre yükseklikteydi. Üç kat demirden sağlam kapıları vardı. Kaleden aşağı gizli su yolları vardı. Bu yollardan savaşta yararlanılırdı. Uzun Hasan'ın Fatih Sultan Mehmed'e karşı bu kaleyi kullandığı söylenir

CAMİLER

Fahreddin Behramşah Camii

Avutmuş Mahallesindedir. Onikinci yüzyıl sonunda Mengücekoğullarından Behramşah adına, oğlu Muzafferüddin Muhammed tarafından yaptırılmıştır. Kubbeli olan caminin minaresi yıkıktır. Depremlerde ve I. Dünya savaşında bir kaç defa tahrip olan camii 1978 yılında tamir edilmiştir

Bu mescidin kitabesi Rumlar tarafından yok edilmiştir.Bugün harap durumdadır.

Taş Mescit Kalenin batı eteğinde, Taş Mahallesinden Kale’ye çıkan yolun solunda yer almaktadır. 1352 yılında Eretnaoğullarından Melik Ahmed tarafından yaptırılmıştır Bu mescidin kitabesi Rumlar tarafından yok edilmiştir.Bugün harap durumdadır.

Fatih Camii

Şebinkarahisar’ın merkezinde bulunur ve şehrin en büyük camisidir. Geniş bir avlusu ve vardır ve üstü kurşunla kaplıdır. Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon seferi sırasında yaptırılmıştır.

İlk olarak ahşaptan yapıldığı kaydedilen camii iki kez yanmış, yeniden yapılmıştır. Ondokuzuncu yüzyıl sonunda yapılan 6 kubbeli camii 1939 depreminde hasar görmüş ve 1950 yıllarında onarılmıştır. Ermeni ve Rum isyanları sırasında da tahrip edilen ve saldırılara maruz kalan caminin duvarlarında mermi izlerini de görmek mümkündür.

Kurşunlu Camii

Taş Mahallede, Kurşunlu semtindedir. Anadolu’nun klasik üslupta karakteristik cami şemasına uygun olarak yapılmıştır. Harime giriş kapısının kemer dilimleri içinde yer alan dört satırlık inşa kitabesine göre 1586 yılında yapılmıştır. 19 yüzyılda yapılan tamirle bu günkü görünümünü alan camii en son 1986 yılında onarılmıştır

Tamzara Camii: 1900 yılında yapılmıştır ve Tamzara’dadır.

Kadıoğlu Camii: Avutmuş’da bulunmaktadır. 1924 tarihinde Kırkköz mahallesinden Dikzade Hayri Efendi tarafından yaptırılmıştır

MANASTIR VE KİLİSELER

Meryem Ana Manastırı

Şebinkarahisar'ın 11 kilometre doğusunda Kayadibi köyündedir. Köyün doğusunda yüksek kayalara oyulmuş manastır dört katlı, 32 odalıdır. Bazı kaynaklar manastırın 481-490 yılları arasında kurulduğunu belirtmektedir. Osmanlı döneminde en parlak dönemini yaşayan manastırın bugünkü kalıntıları 19. yüzyıldan kalmadır. Araştırmacılar ortaçağ manastırının yanarak yok olduğunu ve 19. yüzyılda yenilendiğini belirtmektedir.

Taşhana Bitişik Kilise Taşhan’ın güney doğusunda teras üzerine inşa edilmiştir. 17-18 yüzyıllarda yapılmıştır ve 19 yüzyılda yenilenmiştir. Şimdi sadece kalıntısı_mevcuttur.

Licese Kilisesi: Şaplıca Köyünün Licese mahallesinde yer alır. 1874 yılında inşa edilmiştir.

Asarcık Kilisesi: Yeni Giresun yolu üzerinde Şaplıca Köyünün Asarcık mahallesinde yer almaktadır. 1890 tarihinde inşa edilmiştir.

HAMAMLAR

Kurşunlu Hamamı

         Topal Mehmet Paşa Hamamı olarak da bilinen hamam,1651 yılında Mutasarrıf Topal Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Çeşitli tarihlerde onarım görmüş, 1942 yılında kullanılmaz olmuş, günümüzde toprak üstünde yalnız kubbesi kalmıştır.

Tamzara Hamamı

         19 yüzyıl başlarında yapılmıştır. Harap vaziyettedir

Avutmuş hamamı18 yüzyıl sonlarında 19 yüzyıl başlarında yapılmıştır. Özel mülkiyette olan hamam kullanılmamaktadır.

TAŞHANLAR

Onyedinci yüzyılda Taban Ahmet Ağa tarafından yaptırılmıştır. Kale ve Ortamahalle'ye giden yolun yanlarında taştan yapılmış iki bedestendir. bedestenlerin günümüzde doğu tarafta kalanlarının bir kısmının kalıntıları durmaktadır. Diğer taraftaki hanın olduğu yere yeni dükkanlar yapılmıştır. Taş Hanlar 1915-1939 yılları arasında hapishane olarak kullanılmış ve 1939 depreminde büyük hasar görmüştür.

ÇEŞMELER

Kurşunlu Çeşme

Kurşunlu Camii’nin doğusunda, Kurşunlu Hamamına bitişik tarihi bir çeşmedir. Tamamen kesme taştan yapılmıştır. 1648-1652 yılları arasında Topal Mehmet Paşa tarafından yaptırılmıştır.

Pertevniyal çeşmeleri:1865 yılında Pertevniyal Valide Sultan Şebinkarahisar'a üç çeşme yaptırmıştır. Bunlardan biri Suboyu (Bige) Köyü yolu üzerinde, diğer ikisi ise Karaköy yolu üzerindedir. Klasik Türk çeşme mimarisine uygun olarak teğet kemerli bir niş ile süslenmiş, itinalı bir işçilik ve kesme taştan yapılmışlardır.

Belediye Çeşmesi    (İstiklal Çeşmesi)

Eski belediye binasının önünde   1927 yılında   Belediye Başkanı Hüsnü Bey zamanında   yaptırılmıştır.   Bakımsızlıktan   yıkılınca bugünkü yerine, meydana taşınmıştır.

Zeynube Hatun Çeşmesi

1713 yılında yapılmıştır. Fevzi Çakmak sokakta yer almaktadır. Zeynube Hanım tarafından yaptırılmıştır.

Eyvan Çeşme

Fevzi Çakmak sokağın sonunda Kaleye çıkan yolun sonunda yer almaktadır. 18 yüzyılda yapılmıştır.

Müftü Efendi Çeşmesi

Klasik bir Osmanlı çeşmesidir. 1764 yılında yapılmıştır. Müftü Efendi tarafından evinin önüne yapılmıştır.

Hüseyin Efendi Çeşmesi

Müftü Camii’nin doğusunda yer alan klasik bir Türk çeşmesidir. 1802 yılında Hüseyin Efendi tarafından yaptırılmıştır.

Hacı Yakup Çeşmesi

Deli Bekir sokağı üzerindedir. Vakfıkebirli Hacı Yakup tarafından 1810 yılında yapılmıştır.

Alay Çeşmesi

Eski Alay binasının önünde harap olan çeşme sökülmüş Belediye binasının girişine kurulmuştur. 19 yüzyıl sonlarında yapılmıştır.

Avutmuş Süleyman Ağa Çeşmesi

Avutmuş Mahallesi Kütküt semtindedir. Hayırsever Süleyman Ağa tarafından yaptırılmıştır.

ÇEŞMELERİMİZDEN GÖRÜNÜMLER

ATATÜRK EVİ MÜZESİ

Şebinkarahisar İlçe merkezinde bulunmakta ve ahşaptan yapılmış iki katlı sade bir binadır. Aslen M. Emin Tüfekçi Beye ait olan ev 1982 yılında Atatürk Müzesi haline getirilmiştir ve ziyarete açılmıştır. Bu ev geleneksel Ş.Karahisar evlerinden birisidir. İki katlı olan evin iki yana eğimli çatı içerisine yerleştirilen köşk odada 12 Eylül 1924 yılında Şebinkarahisar’ı ziyareti sırasında Atatürk bir gece kalmıştır. 19. Y.Y. sonunda veya 20. Y.Y. hemen başında yapıldığı tahmin edilmektedir. Önü çıkmalı üçgen alınlıklı, ahşap sütunların taşıdığı, 10 adet taş basamaklı merdivenlerin bulunduğu ana giriş kısmı mevcuttur. İkinci kata iki kanatlı ahşap bir kapı ile girilmektedir. Asıl müze olarak kullanılan kat burası ve hemen üzerinde yarım kat halindeki ön cepheden görünmeyen çatı katıdır. Bu çatı katına da ikinci kattan dönerli ahşap bir merdivenle çıkılmaktadır.